Temporomandibuler Rahatsızlıklar (TMR): Çiğneme sisteminin fonksiyonu ile ilgili rahatsızlıkların tümü bu başlık altında toplanmaktadır. Sistemdeki potansiyel yıkım bölgeleri; kaslar, temporomandibuler eklemler (TME=çene eklemi) ve dişlerdir. Çok genel şekliyle, eklem içi ve kassal rahatsızlıklar olarak karşımıza çıkmaktadır. Öncelikle, hastanın konu ile ilgili hikayesi iyi bir şekilde dinlenir, yapılan muayene sonucunda dişlerle ilgili bir problem olmadığına karar verilir, kas ve çene eklemi muayenesine ilaveten gerekli hallerde radyografik ve MR görüntüleme alınarak problemin tam adı konur.
Temporomandibuler rahatsızlıklar multidisipliner bir konudur. Bazı durumlarda, tedavide olduğu gibi tanıda da kulak burun boğaz uzmanı, fizik tedavi uzmanı, psikolog ve psikiatristlerden konsultasyona ihtiyaç duyulabilmektedir.
TMR'daki semptomlar çok yaygın olmakla beraber, etyoloji çok karmaşıktır. Sağlıklı, normal koşullarda çiğneme sistemi fonksiyonu da sağlıklı şekilde devam eder. Bazen, bazı olaylarla bu fonksiyon bozulabilir. Bir takım olaylar sistem tarafından tolere edilirken, bazıları bireyin fizyolojik toleransını aşar ve TMR'la ilgili klinik semptomlar ortaya çıkar. Çiğneme sistemine gelen travma TMR'da önemli bir etyolojik faktördür. Çeneye gelen bir darbe gibi makro travma veya yüksek yapılmış bir kuron, dolgu gibi restorasyonlar veya diş sıkma ve gıcırdatma gibi bir parafonksiyona bağlı mikro travma hastalığa sebep oluşturabilir. Yemek yeme, esneme ve diş tedavileri esnasında ağzın çok açılması veya postural alışkanlıklar da faktörler arasındadır. Aynı zamanda kişinin artmış stres düzeyi, vücudun diğer bölgelerini ilgilendiren kas ve eklem ile ilgili rahatsızlıklar da çene eklemi ve kaslarında yansıma bulabilir. Beden, ya bu duruma adapte olacak, ya da patolojik birtakım olaylar meydana gelecektir.
İlk yıkım, kişiden kişiye değişiklik gösteren en düşük yapısal toleransa sahip yapıda görülür.. Potansiyel yıkım bölgeleri; kaslar, TME'ler, dişler ve dişlerin destek yapılarıdır.
TMR'lı hastalarda görülebilecek semptomlar; ağrı, fonksiyon bozukluğu ve sestir. Çene harketleriyle artan ağrıdan dolayı, hasta ağrı yaratmayan düzeylerde hareketlerini kısıtlar. Klinik olarak bu ağzın çok açılamaması olarak görülür.
Rahatsızlığın hissedildiği yere bağlı olarak çeşitli derecelerde kısıtlılık meydana gelebilir. Bazı eklem içi rahatsızlıklarda ise ağrı ve açılımda kısıtlılık yoktur ancak hastanın ağız açarken "S" çizdiği görülür. Böyle kişilerde eklem sesi de alınmaktadır. Sadece, eklemindeki sesinden şikayetçi olan kişi hasta olarak kabul edilip tedaviye alınmaz. Bu noktada sesin niteliği ve diğer faktörler de değerlendirilir.
TMR'lı hastaların tedavisinde diş doktorunun uygulayacağı okluzal splint tedavisi büyük yer tutmaktadır.Okluzal splintler, dişlerde herhangi bir işlem yapmaksızın, hastanın alt veya üst çenesine uygulanan ve belirli bir süre için kullanılan, çeşitli tipleri olan apareylerdir. Okluzal splint tedavisi önemli bir yer tutmakla beraber,, TMR'ların tedavisinde, tıp doktorlarının da içinde olduğu geniş bir yaklaşım gereklidir. Bazı durumlarda ilaç tedavisine, fizik tedavi yöntemlerine, kulak burun boğaz uzmanlarına, hastanın parafonksiyonlarının kontrolünde psikiatrist veya psikologların desteğine ihtiyaç vardır.