Çocuk Ağız ve Diş Sağlığı
Ana Sayfa » Çocuk Ağız ve Diş Sağlığı
Bebeklerde ağız bakımı
Bebeklerde ilk dişler ağızda yer almasıyla, beslenmelerden hemen sonra dişler temizlenmeye
başlanmalıdır. Çürük oluşturma riski yüksek gıdalarla beslenen bebeklerde gıda artıkları
dişlerin üzerindeyken uykuya dalmaları, uykuda tükürük akışının da azalmasıyla çok
hızlı şekilde demineralize olarak çürümektedir. Bebeklerin diş temizliği için çeşitli
firmaların çıkardığı özel yeni doğan,0-2 yaş fırçaları kullanılabilir. Bu fırçalara
alternatif steril gazlı bezle dişler silinerek temizlenebilir.
Süt dişlerinin gelişimi ve bakımı
Süt dişlerinin gelişiminin büyük bölümü intra-uterin hayatta( bebek anne karnındayken)
olmaktadır. Bu yüzden annenin hamileliği döneminde kullandığı ilaçlar, geçirdiği
hastalıklar, düzensiz beslenme bebeğin süt dişlerini olumsuz etkileyebilir.
Süt dişleri ağız içinde yer aldıktan sonra çocuğun yaşı ne olursa olsun mutlaka
temizlenmelidir. Bu temizlik bebeğin veya çocuğun yaşına uygun diş fırçalarıyla
yapılmalıdır. Özellikle yemeklerden sonra yapılmalı ve çocuğun temizlenmiş dişlerle
uykuya dalmasına dikkat edilmelidir.
Biberon çürüğü (Erken dönem çocukluk çağı çürükleri)
Biberon çürükleri toplumumuzda en sık karşılaşılan diş problemlerinden biridir.Biberon
çürükleri genellikle bebeklere biberon içersinde; süt, bal, reçel veya pekmez ilave
edilmiş sıvılar, şekerli gıdalar/sıvılar, mamalar ve meyve sularının özellikle uyku
öncesi veya uyku esnasında verilmesi ve bu sıvıların bütün gece dişlerle teması
sonucu oluşur. Ağız ortamında bulunan çürük yapıcı bakteriler bu nları hızla asite
çevirerek diş çürüğü oluşmasına neden olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken
nokta bu gıdaların tüketilmemesi değil uzun süre ağızda kalarak dişle temaslarının
engellenmesidir.
Daha çok üst çenedeki dişler etkilenir. Renkleşme şeklinde başlayan bu çürükler
çok hızlı ilerlediğinden hiç vakit kaybetmeden bir çocuk diş hekimine didilmelidir.İyi
bir diş temizliği ve beslenme kontrolüyle bu problemin önüne kolaylıkla geçilebilir.
Ç.A.T. Çürük Aktivite Testleri
Alınan tükrük örneğininlaboratuar ortamında incelenmesi sonucu çocuğun çürüğe yatkınlığı
tespit edilir. Elde edilen sonuçlara göre uygun korucu program başlanır. Diş çürüğü
tehlikesinin değerlendirilmesi tedavi planlaması, dolgu materyalinin seçimi ve hastanın
yeniden çağırılma zamanını belirlemede yol göstericidir.
Fluor Uygulamaları
Fluorid diş çürüklerini önlemede veya yeni oluşmakta olan diş çürüklerini durdurmada
en etkili ve basit yöntemdir. Uzun yıllar boyunca batılı ülkelerde sistemik(fluor
tabletleri) olarak fluor uygulanmış bu sayede dişlerin yapısı fluor ile güçlendirilerek
çürüklere karşı daha dayanıklı olmaları sağlanmıştır.
Ancak günümüzde fluorun dişlere direk uygulanmasının daha etkili olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan çalışmalar Fluorid’in dişler ağızda sürdükten sonra direkt dişler üzerine
Fluor uygulanmasının çürükten korunmada en etkili yöntem olduğu ispatlamıştır. Fluor
tabletleri 3 yaş ve altı çocuklarda yüksek çürük risk grubundakilere pedodontist
takibiyle verilmelidir.
Pedodontistler tarafından uygulanan fluor çeşitli şekillerde(jel, solusyon.vernik)
belirli periodlarla dişler sürdükten hemen sonra uygulanmaya başlanmalıdr ve en
az dört yıl süreyle uygulanmalıdır.
Fissür örtücüler
Fissür örtücüler günümüzde koruyucu diş hekimliğinde en çok en çok uygulanan yöntemdir.
Çocuklarımızın dişleri özellikle erken çocukluk döneminde süren daimi azı dişleri
çiğneyici yüzeylerden çürümeye başlar. Azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerinde bulunan
derin girinti ve çıkıntılar yemek artıklarının sıkışarak çürük oluşturması için
çok müsaitlerdir temizlikleri çok güçtür. Fissür sealentlar akışkan kıvamları sayesinde
bu girintileri doldurarak buralara yemek artıklarının sıkışmasını engellemektedirler.
Fissür örtücülerin en uygun uygulama zamanı diş sürdüğü ilk aylardır. Bu uygulama
sadece daimi dişlere değil uzun yıllar ağızda kalan süt dişlerede uygulanabilir.
Fissür örtücünün uygulaması tamamen acısızdır. Dişlere özel aplikatörlerle uygulanır.
Yapılan çalışmalar fissür örtücülerin %85-90 oranında dişleri çürüklerden koruduğunu
bildirmiştir.
Dolgu
Dolgu, dişlerin çürük yapıcı bakteriler tarafından yapısı, rengi bozulmuş kısmının
uzaklaştırılarak, buraya dişin yeniden fonksiyon görmesini sağlayacak özel maddelerin
dişin şekline uygun olarak yerleştirilmesidir. Süt dişlerinin yapısı daimi dişlerden
farklı olduğu için onlar için özel dolgu maddeleri kullanılmaktadır. Bu işi daha
eğlenceli hale getirmek için yeni çıkan renkli dolgularda kullanılmaktadır.
Amputasyon
Amputasyon süt dişlerinde yaygın olarak kullanılan bir tedavi yöntemidir. Dişteki
çürük dokunun dişi besleyen sinir ve damarlara kadar ulaştığı vakalarda uygulanır.
Dişin çürük kısmıyla birlikte çürük yapıcı bakteriler tarafından etkilenen sinir
ve damalarında uzaklaştırılmasıyla yapılır.
Bu sayede sinir ve damarların sadece bir kısmı uzaklaştırılarak dişin canlı kalması
ve ağız içinde sağlıklı bir şekilde görev yapması sağlanır.
Kanal tedavisi
İleri derecede çürük olan dişlerin ağızda enfekte olmadan ağrısız ve sağlıklı şekilde
kalabilmesi için çürükten etkilenen sinir ve damarların tümünün temizlenip dişin
tedavi edilmesidir. Bu sayede diş çekilmekten kurtulur ve sağlıklı bir şekilde daimi
dişler sürene kadar ağızda kalır.
Yer Tutucular
Yer tutucular; herhangi bir sebepten dolayı erken kaybedilmiş süt dişlerinin yerlerini
korumak için yapılan hareketli veya sabit apareylerdir. Süt dişleri daimi dişler
süren kadar doğal yer tutucu olarak görev yapmaktadırlar.
Eğer süt dişleri herhangi bir sebepten dolayı erken kaybedilir ise; 6 hafta içersinde
diğer dişler bu boşluğa doğru kayarak çekilmiş süt dişinin yerini kapatırlar. Bu
durum altta sürecek olan daimi dişin ideal yerinden sürmesine engel olacaktır. Eğer
daimi diş, sürmesi gereken yerden süremez ise dişlerde çapraşıklığa ve bu da erken
yaşlarda ortodontik problemlerle karşılaşılmasına sebep olabilir.Yer tutucular metal
veya plastikten yapılan kişiye özel apareylerdir. Erken kaybedilmiş süt dişi sayısı
veya lokalizasyonuna göre sabit veya hareketli olarak yapılabilmektedir.