Diş Hekimi Korkusu (DENTOFOBİA)
Sağlıklı bir gülüş için altı ayda diş hekiminize giderek ağzınızı ve dişlerimizi kontrol ettirmeniz gerekmektedir. Ağız ve diş sağlığınız için olduğu kadar diğer organlarınızın sağlığı için de gerekli olan bu durum, bazılarımız için büyük bir korku ve endişeye yol açmaktadır. Diş hekimi korkusu olan kişilerin büyük çoğunluğu daha önce dişçi koltuğunda çeşitli olumsuz deneyimler yaşayan kişilerdir. Bu nedenle aynı durumun yeniden yaşanabileceği endişesi, korkunun devamına neden olmakta ve kişilerin bu olayları hatırlamasıyla da korku hali ortaya çıkmaktadır.
Yapılan araştırmalar, Türk toplumundaki çocukların %80-90’ının diş hekiminden korktuğunu göstermektedir. Peki sizce diş tedavisinden çekinen sadece çocuklar mı? Uluslararası veriler, dünya nüfusunun neredeyse %10’unun korku yüzünden diş hekimine gitmekten kaçındığını gösteriyor.
- Dişin ağrısa bile diş hekimine gitmemek için direniyormusunuz?
- Diş hekimine gittiğinizde, kliniğin dekorasyonu sizin korkunuzu arttırıyor mu?
- Diş hekiminin kullandığı aletlerin çıkardığı sesten rahatsız mı oluyorsunuz?
- Ağzınızda yapılacak tedaviyi bilmemek korkunuzu pekiştiriyor mu?
- Kullanılan aletlerin steril olmayacağı düşüncesi size sıkıntı veriyor mu?
- İğneden korkuyormusunuz?
- Ağrılarınız dayanılmaz hale geldiği için diş hekiminden korkmanıza rağmen diş hekimine gitmek zorunda kaldığınız için kalp çarpıntıları, mide bulantısı ve terleme gibi hislere kapılıyormusunuz?
- Anestezinin etkisinden çıkamayacağım düşüncesi oluyor mu?
Biliniz ki endişeleriniz yersizdir.
Diş hekimi korkusu, psikolojik olarak diş hekimine gitmekten korkma veya hoşlanmama ile diş hekimine gitmeyi iğrenç bulma gibi mantıkdışı korkuları içerir. Diş hekimi korkusuna neden olan faktörlerin başında aileden, okuldan, iş yaşamından ya da kişinin sosyal hayatında yer alan diğer gruplardan aldığı yanlış duyumları kapsayan "Çevresel Faktörler" yer alıyor. Yanlış duyumlar, kulaktan kulağa hızla geziyor. Böylece pek çok olay, kişiye abartılarak ya da yanlış ifade edilerek geri dönüyor. Çocukta ya da yetişkin bireyde diş tedavilerine karşı olumsuz bir algı oluşuyor.
Olumsuz algıyı yaratan bir diğer faktör de "Yanlış Deneyimler" olarak adlandırıyor. Yanlış deneyimlerin temelinde, hatalı ya da eksik diş hekimi uygulamaları yer alıyor. Bu noktada çocuğun ya da bireyin karakterine uygun bir diş hekimi seçmenin; sonrasında karşılıklı güvene ve samimiyete dayanan bir hasta-doktor ilişkisi kurmanın ve bu ilişkiyi güçlendirerek uzun süreli bir birlikteliğe dönüştürmenin önemi artıyor.
Diş hekimi korkusunu yaratan olumsuz faktörlerden biri de ailelerin yanlış yönlendirmeleri... "Yaramazlık yapma seni dişçiye götürürüm!", "Uslu dur yoksa doktor sana iğne yapar.", "Yemeğini çabuk ye, yoksa dişini çektiririm!" benzeri korkutmalar çocukluktan başlayarak, bireyin ömür boyu diş tedavisinden kaçmasına ve yaşam boyu bir fobiye sahip olmasına neden oluyor.
Özellikle çocuklarda diş hekimi korkusunun önüne geçmek için, kesinlikle "Çocuk Diş Hekimliği" alanında ciddi bir bilgi birikimi ve tecrübesi olan uzman hekimleri tercih etmek gerekiyor.
Diş hekimi korkunuzu yenmek için:
- Düzenli diş kontrolü için diş hekimine gitmek hem dişsel problemlerin erken teşhisiyle yapılacak işlemleri minimuma çeker hemde hekimle iletişimi sıcak tutarak korukudan uzaklaşılabilir.
- Diş hekimi muayenesine gitmeden birkaç saat önce kahve, soda gibi kendinizi gergin ve heyecanlı hissetirecek içeceklerden kaçının. Peynir, yumurta gibi protein bakımından zengin yiyecekler yiyin, çünkü bunlar vücudunuzuda sakinleştirici maddelerin salgılanmasını sağlayacaktır.
- Bir gece önce olabildiğince dinlenmeye çalışın böylelikle randevunuzda sakin olabilirsiniz. Doktorunuza anksiyetenizin olduğunu söyleyerek, özel bir tedavi planı çıkarmasını isteyebilirsiniz.
- Bir çocuğun diş hekimi fobisini yenmesinde ailesinin rolü büyüktür.
- Süreç doğru hekimi seçmek ile başlar.
- Doğru hekim, çocuk diş hekimliğinde uzman biri olmalıdır.
- Çocuğa uygun yapıdaki klinikler tercih edilmelidir.
- Bu noktada dekor, müzik, özel odalar ve personel büyük önem taşır.
- Başlangıç tedavileri kısa tutulmalı, seanslar eğlenceli hale getirilmelidir.
- Tedavi ve kontroller boyunca çocuk hasta düzenli olarak bilgilendirilmelidir.
- Ağız ve diş sağlığı bilinci kişiye genç yaşta kazandırılmalıdır.
- Aileler bu sürece destek olmalı, hekim ve çocuk arasında köprü oluşturmalıdır.