Metal Destekli Kuron ve Köprü Protezleri
Kuron protezleri, dişlerin ağız içerisinde görülen kısımlarını restore etmeye yarayan
ve çeşitli materyallerden yapılan protezlerdir. Genelde dişlerde dolgu yapılamayacak
kadar fazla madde kaybı olduğunda veya farklı estetik beklentilerin mevcutiyetinde
tercih edilir.
Köprü protezi; gövde ve dayanak yoluyla doğal dişler üzerine gelen çiğneme basınçlarını
periodonsiyum (dişi çevreleyen dokular) ve alveol kemiği (diş mevcutiyetinde dişi
çevreleyen kemik) aracılığıyla çene kemiğine ileten protezdir. Dişsiz boşluğun aşırı
uzun olmadığı ve de boşluğun her iki tarafındaki dişlerin sağlıklı olduğu durumlarda
uygulanır. Köprü protezlerinin yapım amaçları:
- Kaybedilen dişin yerini alır
- Fonksiyon
- Estetik
- Fonasyon gibi faktörlerin devamlılığını sağlar
Geçmişte metal altyapılar, kırılgan bir yapıya sahip olan porselene destek olması
amacı ile kullanılırdı. Metal kullanımı, özellikle porselenin yeterli kalınlığa
ulaşamadığı bölgelerdeki gri yansıma, opak görüntü ve özellikle dişeti kenarlarında
oluşan gri bant gibi estetik dezavantajların yanında, alerji ve de hijyen gibi sağlık
sorunlarına da neden olmaktadır. Bu nedenle, günümüzde gelişen teknolojiler ile
birlikte porselenin yapısının da ğüçlenmesi ve de “diş renginde” altyapıların diş
hekimlerinin kullanımına sunulması, metal kullanımının hızla terk edilmesine neden
olmaktadır.
Metal Desteksiz (Tam Seramik) Kuron ve Köprü Protezleri
Kuron protezleri, dişlerin ağız içerisinde görülen kısımlarını restore etmeye yarayan
ve çeşitli materyallerden yapılan protezlerdir. Genelde dişlerde dolgu yapılamayacak
kadar fazla madde kaybı olduğunda veya farklı estetik beklentilerin mevcutiyetinde
tercih edilir.
Uygulama Alanları:
- Diş çürükleri veya kırıklarına bağlı madde kayıpları
- Çapraşıklıkların düzeltilmesi
- Diastemaların (diş aralıkları) kapatılması
- Dişlerdeki aşınmaların giderilmesi
- Dişlerdeki renkleşmelerin düzeltilmesi
- Beyaz bir gülüş sağlanması
- Dişlerin boylarının uzatılması
Köprü protezi; gövde ve dayanak yoluyla doğal dişler üzerine gelen çiğneme basınçlarını
periodonsiyum (dişi çevreleyen dokular) ve alveol kemiği (diş mevcutiyetinde dişi
çevreleyen kemik) aracılığıyla çene kemiğine ileten protezdir. Dişsiz boşluğun aşırı
uzun olmadığı ve de boşluğun her iki tarafındaki dişlerin sağlıklı olduğu durumlarda
uygulanır. Köprü protezlerinin yapım amaçları:
- Kaybedilen dişin yerini alır
- Fonksiyon
- Estetik
- Fonasyon gibi faktörlerin devamlılığını sağlar.
Zirkonyum Altyapılar
Artan estetik beklentiler, metal altyapıların yerine diş renginde altyap arayışlarının
artmasına neden olmuştur. Tam seramik sistemler uzun yıllardır tek diş restorasyonlarında
veya ön bölgelerdeki kısa köprü protezlerinde başarıyla uygulansa da, çiğneme kuvvetlerinin
fazla olduğu bölgelerde ve de 3 üyeden uzun köprü protezlerinde uygulanmaları endike
değildi. Zirkonyum uzun yıllardır uzay sanayinde, otomotiv sanayinde ve de ortopedide
kalça protezlerinde başarıyla kullanılan yüksek dirence sahip bir materyaldir. Son
yıllarda bilgisayar destekli tasarım ve de üretim yapan sistemlerin diş hekimliğinde
yaygınlaşması ile birlikte, zirkonyum da kuron ve köprü protezleri için altyapı
hazırlanmasında başarıyla kullanılmaya başlanmıştır. Zirkonyumun kullanımıyla, klasik
metal destekli köprü protezlerinin uygulanabileceği her vakada metal içermeyen,
diş renginde restorasyonların yapılabilmesi de artık mümkün olmuştur.

Estetik ve doğal bir görüntüye sahip dişler, sosyal ilişkilerin kurulmasında önemli
bir anahtarıdır, kişinin kendine güvenmesini sağlar. Kusursuz dişler ve kazanılmış
bir gülüş bedensel sağlığın, sosyal ilişkilerin ve mesleki başarının tanımında önemli
bir rol oynar. Estetik ve de doğalı en iyi taklit edebilen mükemmel restorasyonlar
yönündeki arayışlar, tam seramik sistemlerinin geliştirilmesini sağlamıştır. Bu
materyallerin optik özellikleri ve bütünlüğü, doğal diş dokusunun mükemmel bir biçimde
taklit edilebilmesini sağlamaktadır. Restorasyonun üzerine gelen ışık, farklı seramik
tabakalarında kırılarak dişetine iletilir. Bu sayede dişeti doğal dişlerde olduğu
gibi canlı, taze, pembe bir renk elde eder, arzulanan pembe estetik sağlanmış olur.
Metal destekli restorasyonlarda ise gelen ışık metal yüzeyinden yansıyarak, doğal
olmayan opak bir görüntüye ve de dişeti kenarlarında gri bir bant görülmesine neden
olur.
Tam seramik Sistemlerin Başlıca Avantajları:
- Işık geçişine izin verirler ve restorasyon kenarında dişetinin rengi korunur.
- Yüksek bir estetik potansiyeline sahiptirler.
- Optik özellikleri bakımından doğal dişlerle yüksek benzerlik gösterirler.
- Mikrosızıntının minimum olması nedeniyle restorasyon altında sekonder çürüklere
daha az rastlanır.
- Doku uyumu tüm restoratif materyaller içinde en iyisidir.
- Yüksek doku uyumu sayesinde klinik ömürleri daha uzundur.
- Metal alt yapının kullanılmaması, metal alerjisi ve toksik reaksiyon riskini ortadan
kaldırır.
- Genellikle bilgisayar destekli teknolojiler yardımıyla üretilmelerinden dolayı üretimleri
daha kolay ve güvenilirdir.
İmplant Üstü Kuron ve Köprü Protezleri
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan bir köprü protezi, kaybedilen dişin yerini almak
ve fonksiyon, estetik ve fonasyon gibi faktörlerin devamlılığını sağlamak amacını
taşımaktadır. Bu şekilde hazırlanan bir köprü protezinde kaybedilen bir dişin yerine
koyulabilmesi için, iki veya daha fazla dişin aşındırılması gerekmektedir.
İmplantlar ise, titanyum gibi yüksek bir doku uyumuna sahip materyallerden üretilen,
dişi ve de özellikle diş kökünü taklit edecek şekilde çene kemiğine yerştirilen
yapay dişler; yada daha basit bir anlatımla vidalardır. Kemik iyileşmesini takiben
implantın yüklenmesi ile birlikte, hiçbir sağlıklı dişe zarar vermeden eksik dişler
tamamlanabilmektedir. İmplant üstü protezlerde de aynı doğal dişlerde olduğu gibi
metal destekli veya daha estetik tam seramik sistemlerden faydalanılabilir.
Sonuç
Son yıllardaki bir diğer gelişme ise, implantların ağız içerisinde görülen kısımlarının
da seramikten (zirkonyum) hazırlanması ve de bu sayede özellikle ince bir dişeti
yapısına sahip bireylerde metal yansımasının engellenmesidir.
Laminate Veneerler
Dişlerin sadece ağız dışından görülebilen dış yüzeylerini restore etmek amacı ile
estetik materyallerden yapılan bir çeşit bölümlü kuron protezidir. Estetik amaçla
uygulanabilecek restorasyonlar arasında en konservatif olanıdır. Çoğunlukla dişte
yapılacak 0,5 mm. kadar bir aşındırma yeterli olacaktır. Bu sayede dişin ön yüzeyinde
oluşacak minimum madde kaybıyla hem üstün bir estetik sağlanmış olacak; hem de dişin
diğer yüzeylerinin doğal yapısı ve diş-dişeti ilişkisi korunmuş olacaktır.
Kompozit veya akrilik gibi diş diş rengindeki maddelerden de üretilebilmesine rağmen
günümüzde, estetik ve biyolojik avantajlarından dolayı seramik laminate veneerler
daha çok tercih edilmektedir.
Uygulama Alanları:
- Diş çürükleri veya kırıklarına bağlı küçük madde kayıpları
- Çapraşıklıkların düzeltilmesi
- Diastemaların (diş aralıkları) kapatılması
- Dişlerdeki aşınmaların giderilmesi
- Dişlerde ilaç kullanımı ve aşırı flor kullanımına bağlı renkleşmelerin düzeltilmesi
- Doğuştan olan renkleşmelerin düzeltilmesi
- Dişlerdeki şekilsel ve yapısal bozuklukların düzeltilmesi
- Beyaz bir gülüş sağlanması
- Dişlerin boylarının uzatılması
İnley ve Onleyler
Kanal tedavisi, çürük ve travma gibi etkenlere bağlı olarak dişlerde oluşan madde
kaybını, dişin sadece eksik olan kısımlarını tamamlayacak biçimde restore eden bir
çeşit bölümlü kuron protezi veya daha basit bir anlatımla laboratuvarda altın, çeşitli
alaşımlar, kompozit veya porselenden hazırlanmış bir çeşit dolgudur.
İnley ve onlaylerde de aynı laminate veneerlerde olduğu gibi dişin sağlam kısmı
doğal haliyle korunmaktadır. Özellikle estetik ve de konfor beklentisi yüksek olan
hastaların arka bölgedeki dişlerinde, metalik ve koyu renk görünümlü amalgam restorasyonların
yerine tercih edilmektedir. Ayrıca çok sayıda dolgu yapılması gerektiğinde, tek
seansta yapılacak diş hazırlığı ve ölçü alma aşamasını takiben, laboratuvarda hazırlanan
porselen dolgular ikinci seansta yerleştirilerek zamandan tasarruf sağlar. Aynı
şekilde restorasyonların klasik dolgular gibi ağız içinde değil de laboratuvarda
hazırlanması, mükemmel bir uyum sağlar.
Amalgamın içeriğindeki civanın aksine porselen biyolojik olarak insan vücuduyla
en uyumlu materyallerden biridir. Bunun yanında yüksek estetik özellikleri de porseleni
tercih sebebi yapmaktadır. Tüm bu faktörlerden dolayı metal alaşımı ve kompozitlerin
kullanımı günümüzde oldukça azalmış, yerini porselen inlaylere bırakmıştır.
Porselen İnley ve Onleylerin Avantajları:
- Estetiktirler
- Uzun ömürlüdürler
- Kalan sağlam diş dokusunu korurlar
- Kenar sızıntısı ve yeni çürük oluşma riski minimumdur
- Biyolojik uyumları iyidir
- Allerjik reaksiyon göstermezler
- Bakteri plağı tutulumu azdır
- Zaman tasarrufu sağlarlar
- Diş-restorasyon uyumu çok hassastır